ภาคผนวก ๓
สาวกชั้นนำบางรูปและบางท่าน
ฝ่ายภิกษุ
          พระสารีบุตร ได้รับการยกย่องจากพระพุทธองค์ว่ามีความเป็นเลิศในทางปัญญา
โดยเฉพาะมีความสามารถในการเทศน์สอนแสดงธรรม
          พระมหาโมคคัลลานะ   เป็นพระสาวกซ้าย-ขวา   คู่กับพระสารีบุตร   ได้รับการ
ยกย่องว่ามีความเป็นเลิศในทางการแสดงอิทธิฤทธิ์   ปาฏิหารย์  ทั้ง ๒ รูป   มีบทบาทสำคัญ
ในการเผยแพร่พระศาสนาในสมัยแรก
          พระอานนท์     ทรงเป็นทั้งพระอนุชาและพุทธอุปัฏฐากมีบทบาทสำคัญใน
พระพุทธ-ศาสนา ได้รับการยกย่องจากพระพุทธองค์ว่าเป็นเอตทัคคะ ในทางความทรงจำ
อันดี   และเป็นผู้ที่สวดพระสูตรอันเป็นการสืบทอดคำสั่งสอนของพระพุทธองค์
          พระอุบาลี   เป็นผู้รอบรู้ในพระวินัยได้รับการยกย่องจากพระพุทธองค์ว่า มีความ
ทรงจำในพระวินัยเป็นเลิศ    เป็นผู้รับผิดชอบในการสวดพระวินัยในปฐมสังคายนา
          พระมหากัสสป     มีบทบาทสำคัญโดยเป็นประธานคณะสงฆ์ในปฐมสังคายนา
ได้รับการยกย่องว่ามีความเป็นเลิศในการรักษาพระวินัยโดยเคร่งครัด      ในทางมหายาน
ถือว่า  พระมหากัสสป   และพระอานนท์เป็นสาวกซ้าย-ขวา     เนื่องจากเป็นผู้รับผิดชอบ
ในการสืบพระศาสนาต่อจากพระพุทธองค์

ฝ่ายภิกษุณี

          มีพระภิกษุณีเป็นจำนวนหลายรูปที่พระพุทธองค์ตรัสสรรเสริญ
          พระนางมหาปชาบดีโคตมีเถรี   ทรงได้รับการยกย่องว่าเป็นเอตทัคคะ   ในการ
เป็นผู้รู้ราตรีนาน   พระนางทรงเป็นทั้งพระมารดาเลี้ยง  และพระน้านางของพระพุทธองค์
และทรงเป็นสตรีคนแรกที่ทูลขอการอุปสมบทเป็นพระภิกษุณี           ซึ่งนำไปสู่การก่อตั้ง
ภิกษุณีสงฆ์ในที่สุด
          พระนางเขมาเถรี    เดิมทรงเป็นพรระชายาของพระเจ้าพิมพิสาร     ทรงมีความ
เลื่อมใสในพระพุทธศาสนา     ครั้นเมื่ออุปสมบทเป็นภิกษุณีแล้ว    ทรงมีความเชี่ยวชาญ
ในการเทศนาธรรม    ได้รับการยกย่องจากพระพุทธองค์ว่ามีความเป็นเลิศในทางปัญญา
          กุณฑลเกสีเถรี   เดิมเป็นธิดาของเศรษฐีที่หลงรักนายโจรหนุ่ม    ครั้นแต่งงาน
กับนายโจร        กลับถูกปอกลอกและลวงไปฆ่า        เธอใช้สติปัญญาเอาชีวิตรอดมาได้
นับจากนั้นได้เที่ยวจาริกไปแสวงหาความรู้ความชำนาญในเชิงปรัชญา         ครั้นได้พบ
พระสารีบุตร      จึงได้บวชเป็นพระภิกษุณี     และได้รับการยกย่องจากพระพุทธองค์ว่า
มีความเป็นเลิศในการเรียนรู้ธรรมะได้รวดเร็ว
          ปฏาจาราเถรี    นางมีประสบการณ์ความทุกข์อย่างสาหัสจากพลัดพรากสามีและ
บุตรที่รัก     ได้รับการชี้นำจากพระพุทธองค์จนได้เข้าสู่ทางธรรม   นางจึงเป็นภิกษุณีที่
ได้รับการยกย่องว่าเป็นเอตทัคคะในความทรงจำพระวินัย

ฝ่ายอุบาสก

          พระเจ้าพิมพิสาร   ทรงเป็นกษัตริย์ปกครองแคว้นมคธและเป็นกษัตริย์   องค์แรก
ที่รับนับถือพระพุทธศาสนา   ทรงถวายสวนเวฬุวัน เพื่อให้เป็นที่ประทับของพระพุทธองค์
และพระสาวก      ตลอดจนพระชนม์ชีพทรงให้การทำนุบำรุงพระศาสนา     และบรรลุ
พระโสดาบัน    เมื่อได้ฟังธรรมจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
          อนาถบัณฑิกเศรษฐี      เป็นชื่อที่รู้จักกันดีของเศรษฐีสุทัตตะผู้ช่วยให้พุทธศาสนา
ประดิษฐานในเมืองสาวัตถี    เมืองหลวงของแคว้นโกศล    เป็นผู้ถวายการสนับสนุนแก่
พระพุทธองค์และคณะสงฆ์มาโดยตลอด       บริจาคทานแก่คนยากจน      และได้ถวาย
สวนเชตวันให้เป็นอารามของคณะสงฆ์ในเมืองสาวัตถี    พระพุทธองค์ประทับที่เมืองนี้
หลายพรรษา    คณะสงฆ์เติบโตอย่างรวดเร็วด้วยการสนับสนุนจากอนาถบิณฑิกเศรษฐี
พระพุทธองค์ทรงยกย่องว่ามีความเป็นเลิศในการบริจาคทาน
          หมอชีวก    เกิดจากนางสาลวตีในเมืองราชคฤห์    เมื่อกำเนิดนั้นถูกมารดาทอดทิ้ง
จึงได้รับการอุปถัมภ์จากพระเจ้าอภัยกุมาร       และได้เรียนรู้วิชาการแพทย์จนเป็นหมอ
ผู้เชี่ยวชาญ มีชื่อเสียงขจรขจายไปทั่ว    หมอชีวกอาสาถวายการรักษาแด่พระพุทธองค์
และคณะสงฆ์    ได้รับการยกย่องจากพระองค์ว่ามั่นคงในศรัทธา
          พระเจ้าสุทโธทนะ    พระบิดาแห่งเจ้าชายสิทธัตถะ       ทรงเศร้าโศกเสียพระทัย
เมื่อพระโอรสเสด็จออกผนวช   เมื่อพระพุทธองค์เสด็จกลับไปเยี่ยมพระบิดาเป็นครั้งแรก
พระพุทธองค์ก็ทรงให้ทั้งพระราหุล   เจ้าชายนันทะ    พระอนุชา    บวชอยู่ในคณะสงฆ์
แม้ขณะนั้นจะได้ทรงน้อมรับพระพุทธศาสนาแล้ว         พระราชบิดาก็ยังอดเสียพระทัย
ไม่ไดเพราะทั้งพระราหุล   และเจ้าชายนันทะ   เป็นผู้สืบราชสมบัติที่เหลืออยู่    ครั้นทรง
พระประชวร   พระพุทธองค์เสด็จมาพยาบาล   และแสดงธรรมโปรดจนพระบิดาบรรลุ
อรหัตผล   และสิ้นพระชนม์ด้วยความสงบ         พระพุทธองค์ทรงจัดการพระศพถวาย
อย่างสมพระเกียรติ

ฝ่ายอุบาสิกา

          นางวิสาขา    เป็นมหาอุบาสิกาในครั้งพุทธกาล      เดิมเป็นธิดาเศรษฐี มีศรัทธา
เลื่อมใสในพระศาสนามาตั้งแต่เด็ก       เพราะมียายที่นับถือพุทธเช่นกัน       ครั้นแต่งงาน
มาในตระกูลของเศรษฐีก็สามารถน้อมนำให้ครอบครัวของสามีหันมานับถือพุทธศาสนาได้
ได้รับการยกย่องจากพระพุทธองค์ว่า      มีความเป็นเลิศในการถวายทาน     และสนับสนุน
คณะสงฆ์
          นายขุชชุตตรา    หรือนางอุตตราค่อม    เป็นคนรับใช้ของนางสามาวตี     มีหน้าที่
ซื้อดอกไม้มาประดับบ้านแต่ยักยอกเงินไปกึ่งหนึ่งเสมอ               ครั้นได้ฟังคำสอนจาก
พระพุทธองค์   นางจึงกลับใจได้บรรลุโสดาบันและสามารถแสดงธรรมให้แก่นายหญิง
คือนางสามาวตีพร้อมข้าทาสบริวาร    จนนางได้บรรลุโสดาบันเช่นกัน     พระพุทธองค์
ทรงยกย่องว่า    นางมีความเป็นเลิศในการแสดงธรรม
          นางสิริมา   ถือกำเนิดในเมืองราชคฤห์    เมืองหลวงของแคว้นมคธ   นางสาลวตี
ผู้เป็นมารดาเป็นโสเภณี     นางสิริมามีความงามยิ่งนัก     ดำเนินอาชีพเช่นเดียวกับมารดา
ครั้นได้ฟังคำสอนจากพระพุทธองค์     ก็ได้บรรลุโสดาบัน     มีศรัทธาถวายภัตตาหารแด่
พระภิกษุสงฆ์  ๘  รูปทุกวัน   พระภิกษุหนุ่มรูปหนึ่งเมื่อได้รับบาตรจากนาง   ก็เกิดความ
ลุ่มหลงจนเป็นไข้ใจ   ต่อมานางสิริมาถึงแก่กรรมลง   สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงใช้
ร่างของนางสอนธรรมแก่พระภิกษุในเรื่องความไม่เที่ยง     จนท้ายที่สุด      พระภิกษุหนุ่ม
รูปนั้น หลุดพ้นจากการยึดมั่นถือมั่นในความงาม
          นางสุชาดา     เป็นธิดาพราหมณ์ที่ได้ถวายพระกระยาหารแด่เจ้าชายสิทธัตถะ
ก่อนการตรัสรู้    พระพุทธองค์ได้เสด็จไปเยี่ยมและแสดงธรรม   โปรดจนนางได้บรรลุ
โสดาบัน     พระพุทธองค์ทรงยกย่องว่า    นางเป็นอุบาสิกาคนแรกในพระพุทธศาสนา

หน้าคำถาม บนสุดของหน้า หน้าต่อไป
Contact Us
SEAMEO Secretariat, 920 Darakarn Bldg., Sukhumvit Rd., Bangkok 10110, Thailand.
Tel (662) 3910144, 3910256, 3910554  Fax (662) 3812587  E-mail 
library@seameo.org